Missiebureau, 21 april

 

Vanmiddag ontving het Missiebureau een delegatie van Pax Christi International. Centraal stond het werk dat deze organisatie verricht in verschillende Afrikaanse landen, met bijzondere aandacht voor jongeren, religieuze gemeenschappen en vrouwen die leven in kwetsbare omstandigheden.

 

Zuster Teresia Wamuyu Wachira, co-president van Pax Christi International, deelde samen met Afrika-coördinator Dieudonné Serukabuza en Jeroen van de Loo van de Nederlandse afdeling, een indringend en tegelijk hoopvol verhaal. Niet over politieke onderhandelingen of internationale akkoorden, maar over mensen die in hun eigen omgeving, vaak onder moeilijke omstandigheden, kiezen voor een weg van vrede en verzoening.

 

Zuster Teresia is Loreto-zuster en verbonden aan St. Paul’s University in Nairobi, waar zij Vredesstudies doceert. Sinds haar verkiezing in 2019 is zij de eerste vrouwelijke religieuze in de rol van co-president binnen Pax Christi International. Haar inzet richt zich op geweldloze vredesopbouw, met bijzondere aandacht voor de positie van jongeren en vrouwen. Daarnaast is zij betrokken bij het werk van haar congregatie bij de Verenigde Naties.

 

Dieudonné Serukabuza coördineert de programma’s van Pax Christi in Afrika en is nauw betrokken bij de uitvoering op lokaal niveau. Vanuit zijn rol, die ook verbonden is met het internationale secretariaat van de organisatie in Brussel, slaat hij een brug tussen de lokale projecten en de bredere internationale inzet voor vrede. Via het Training of Trainers-programma worden deelnemers gevormd in actieve geweldloosheid en conflictbeheersing. Zij geven deze kennis vervolgens door binnen hun eigen gemeenschap. Recent nog begeleidde hij een trainingssessie in Zuid-Soedan, met religieuzen uit verschillende bisdommen.

 

Vredesclubs als kiem van verandering
Een belangrijk onderdeel van het werk zijn de zogeheten vredesclubs. Deze worden opgericht in scholen, parochies en lokale gemeenschappen. Jongeren leren er omgaan met conflicten, ontwikkelen vaardigheden in geweldloze communicatie en krijgen handvatten om met trauma om te gaan. Wat zij leren, dragen zij weer over aan anderen. Zo ontstaat een netwerk van jonge mensen die, ieder op hun eigen plek, bijdragen aan een cultuur van vrede.

​

In Kenia gebeurt dit onder meer in samenwerking met de Association of Sisterhoods of Kenya. Religieuzen worden er opgeleid tot trainers, waardoor de aanpak diep verankerd raakt in het lokale kerkelijke leven. De resultaten laten zien dat deze inzet verder reikt dan praktische vaardigheden. Deelnemers geven aan dat hun houding en manier van samenleven blijvend veranderen.

In Zuid-Soedan, waar geweld en instabiliteit het dagelijks leven tekenen, is dit werk extra uitdagend. Juist daar blijkt hoe noodzakelijk het is. Jongeren worden er aangemoedigd om bruggen te slaan tussen verschillende etnische groepen. Soms gebeurt dat via gesprekken, soms via gezamenlijke activiteiten zoals sport, die mensen samenbrengt waar woorden tekortschieten.

 

In Kiambu, ten noorden van Nairobi, ondersteunt Pax Christi een project dat eenvoudig oogt, maar diep ingrijpt in het leven van de betrokkenen. Weduwen ontvangen er een geit. Dat biedt niet alleen voedselzekerheid door melkproductie, maar ook een bescheiden bron van inkomen.

Wat dit initiatief bijzonder maakt, is dat de eerste nakomelingen van de geit worden doorgegeven aan een andere weduwe. Zo groeit het project door, gedragen door onderlinge solidariteit. Voor vrouwen die vaak zowel persoonlijk verlies als sociale uitsluiting ervaren, betekent dit een stap naar hernieuwde waardigheid en zelfstandigheid. Het project vormt een concreet voorbeeld van hoe vrede en bestaanszekerheid met elkaar verbonden zijn.

 

Vrede vraagt om volharding
Het bezoek vond plaats in een tijd waarin ook vanuit de katholieke Kerk wereldwijd nadruk wordt gelegd op vrede en geweldloosheid. Paus Leo XIV heeft herhaaldelijk gewezen op het gevaar van onverschilligheid tegenover geweld en riep op tot een houding van dialoog en openheid. Vrede vraagt volgens hem om een bewuste keuze, telkens opnieuw.

 

De verhalen die vanmiddag werden gedeeld, maken duidelijk dat die keuze dagelijks wordt gemaakt, vaak in stilte en zonder grote aandacht. Door jongeren te vormen, gemeenschappen te versterken en kwetsbare mensen perspectief te bieden, krijgt vrede een gezicht.

 

Zuster Wamuyu verwoordde het eenvoudig en krachtig: “geweldloosheid vraagt geduld en doorzettingsvermogen. Het is geen snelle oplossing, maar een weg die mensen samengaan, stap voor stap”.

 

In die volgehouden inzet, gedragen door geloof en concrete daden, ligt een bron van hoop die niet gemakkelijk teniet wordt gedaan.